1. Vài nét khái quát về Cộng hòa Ba Lan

 

Cộng hòa Ba Lan là một quốc gia ở Trung Âu, tiếp giáp với các nước Đức, Slovakia, Séc, Ukraina, Belarus, Litva, Nga và biển Baltic; diện tích 312.685 km², dân số 38,56 triệu người (năm 2010). Do việc gia nhập Liên minh Châu Âu của Ba Lan, một lượng lớn người dân nước này đã đi sang làm việc tại các nước Tây Âu, nhiều nhất là sang Anh và Ireland.

 

Hiện nay, Ba Lan có 16 đơn vị hành chính cấp tỉnh, 379 đơn vị hành chính cấp huyện. Sau Thế chiến thứ hai, Ba Lan trở thành một quốc gia vệ tinh đi theo chủ nghĩa cộng sản với tên gọi Cộng hòa Nhân dân Ba Lan. Năm 1989 cuộc bầu cử bán tự do đầu tiên tại Ba Lan diễn ra. Nền Cộng hoà Ba Lan thứ ba hiện tại đã được thành lập vài năm sau khi một hiến pháp mới ra đời năm 1997. Năm 1999 gia nhập NATO và năm 2004 tham gia vào Liên minh châu Âu.

 

2. Hoạt động đo đạc và bản đồ của Ba Lan

 

Hoạt động đo đạc và bản đồ của Ba Lan thực hiện theo Luật Đo đạc và Bản đồ được ban hành năm 1989 (được sửa đổi năm 2010), Luật Hạ tầng thông tin không gian ban hành năm 2010. Hai Luật này có các nội dung, điều khoản tham chiếu lẫn nhau. Ngoài ra còn nhiều văn bản khác có liên quan đến các hoạt động về đo đạc và bản đồ.

 

Trưởng Đo đạc, Tổng cục Đo đạc và Bản đồ thuộc Bộ Hành chính và Số hóa Ba Lan có nhiệm vụ:

- Giám sát việc thực hiện chính sách nhà nước trong lĩnh vực đo đạc bản đồ.

- Thay mặt chính quyền trong việc thanh tra, giám sát hoạt động đo đạc và bản đồ theo quy định của Bộ Luật tố tụng hành chính liên quan đến hoạt động đo đạc và bản đồ.

- Quản lý tư liệu đo đạc và bản đồ, hạ tầng kỹ thuật đo đạc và bản đồ, phối hợp với các cơ quan thiết lập và vận hành hệ thống thông tin địa lý.

- Quản lý hồ sơ về hệ thống thông tin đất đai của quốc gia và hợp tác với các cơ quan chính phủ khác trong việc thành lập và quản lý hệ thống thông tin địa lý.

- Phối hợp với các tổ chức quốc tế, các cơ quan và văn phòng của các nước khác trong khu vực về lĩnh vực đo đạc bản đồ.

- Nghiên cứu, tổ chức các hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn kỹ thuật và sử dụng công nghệ thông tin trong đo đạc và bản đồ, hệ thống thông tin đất đai quốc gia.

- Đánh giá trình độ, cấp chứng chỉ và quản lý chuyên môn trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ, quản lý đăng ký của người có quyền và hợp tác với chính quyền địa phương và các tổ chức chuyên nghiệp về đo đạc và bản đồ,

- Thực hiện nhiệm vụ về đo đạc và bản đồ liên quan đến quốc phòng, quản lý rủi ro và bảo mật thông tin trong hoạt động đo đạc và bản đồ, giám sát việc tuân thủ pháp luật liên quan đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và các chức năng của hệ thống quản lý an ninh thông tin.

- Biên soạn hướng dẫn xác định giá trị bất động sản và giám sát các hoạt động có liên quan.

- Quản lý việc đăng ký quốc gia về biên giới, địa giới của nước Cộng hòa Ba Lan và các tỉnh;

- Xây dựng quy định liên quan đến hệ thống mạng lưới hạ tầng kỹ thuật đo đạc và bản đồ.

- Xây dựng và duy trì cơ sở hạ tầng thông tin không gian địa lý, là điểm duy nhất để truy cập vào các dịch vụ (tìm kiếm, duyệt web, tải về, chuyển đổi) trong toàn bộ cơ sở hạ tầng chuyên đề và lãnh thổ.

- Công bố và thực hiện các dịch vụ của hạ tầng dữ liệu không gian theo quy định thống nhất.

- Phối hợp với các cơ quan đo đạc và bản đồ ở các tỉnh thực hiện các nhiệm vụ về xây dựng bản đồ địa hình, bản đồ chuyên đề, chụp ảnh hàng không.

- Chịu trách nhiệm liên lạc với Ủy ban châu Âu về các vấn đề liên quan đến Hạ tầng thông tin không gian.

 

Luật Đo đạc và Bản đồ Ba Lan quy định: Người đứng đầu trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ được gọi là Trưởng Đo đạc (Surveyor General) do Thủ tướng bổ nhiệm theo đề nghị của Bộ trưởng, thông qua thi tuyển trực tiếp. Bộ trưởng chỉ định hoặc miễn nhiệm các nhà đo đạc (Surveyor) theo đề nghị của Trưởng các nhà đo đạc cấp tỉnh. Luật cũng ghi rõ trình tự, điều kiện, nội dung thi tuyển và trách nhiệm, nhiệm vụ của các nhà đo đạc và bản đồ ở các cấp khác nhau, từ trung ương đến địa phương.

 

Trưởng các nhà đo đạc và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phối hợp thực hiện các nhiệm vụ đo đạc và bản đồ liên quan đến quốc phòng, bao gồm cả việc thành lập cơ sở dữ liệu và bản đồ địa hình tỉ lệ 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000, 1:250 000, 1:500 000, 1:1 000 000.

 

Các Trưởng đo đạc ở cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức thành lập cơ sở dữ liệu và bản đồ thuộc địa phương, bản đồ địa hình tỉ lệ 1:10 000; theo dõi biến động và phân loại đất đai, phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu biên giới, địa giới có liên quan;  phối hợp với cơ quan trung ương về kỹ thuật và tài chính thành lập bản đồ địa hình tỉ lệ 1:25 000, 1:50 000;

 

Các Trưởng đo đạc ở cấp huyện chịu trách nhiệm tổ chức xây dựng cơ sở dữ liệu và đăng ký đất đai, các tòa nhà, công trình công cộng; thành lập và cung cấp cơ sở dữ liệu, bản đồ địa hình tỉ lệ 1:500, 1:1 000, 1:2 000, 1:5 000; duy trì các bản đồ, tài liệu và đánh giá bất động sản; bảo vệ công trình đo đạc.

 

2. Thông tin, tư liệu đo đạc và bản đồ

 

2.1. Hệ thống cơ sở dữ liệu hạ tầng thông tin không gian

1) Hệ thống số liệu đo đạc, trọng lực và từ trường cơ bản.

2) Sổ đăng ký đất và nhà; Sổ đăng ký giá trị đất và giá trị bất động sản.

3) Hồ sơ biên giới và các đơn vị hành chính của lãnh thổ.

4) Đăng ký nhà nước của địa danh, thị trấn, làng, đường phố

5) Các đối tượng địa hình tỉ lệ 1:10 000

6) Các đối tượng địa lý chung

 7) Dữ liệu chi tiết về đo đạc.

8) Ảnh hàng không, ảnh vệ tinh, bình đồ trực ảnh và DTM.

9) Cơ sở dữ liệu địa hình 1:500 đối với khu vực các thị trấn và thành phố cũng như các khu định cư nhỏ và các khu vực quy hoạch các khu định cư nhỏ.

2.2. Cơ sở dữ liệu, bản đồ địa hình tiêu chuẩn

1) Bản đồ đất và nhà ở các tỉ lệ 1: 500, 1: 1000, 1: 2 000, 1: 5 000;

2) Bản đồ cơ bản ở các tỉ lệ 1: 500, 1: 1000, 1: 2 000, 1: 5 000;

3) Bản đồ địa hình ở các tỉ lệ 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1: 100 000;

4) Bản đồ địa lý chung ở các tỉ lệ 1: 250 000, 1: 500 000, 1: 1 000 000

 

2.3. Quản lý và chính sách cung cấp dữ liệu, bản đồ

 

Việc quản lý dữ liệu được phân cấp tùy theo phạm vi lãnh thổ quản lý (trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện) và mức chi tiết của dữ liệu, bản đồ; ở cấp huyện quản lý dữ liệu, bản đồ ở mức chi tiết nhất.

 

Ba Lan thực hiện chính sách cung cấp theo từng nhóm đối tượng khác nhau. Nhìn chung, phí cung cấp dữ liệu cao nhất là cho những tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh, thương mại. Các đối tượng được cung cấp miễn phí như: cơ quan nhà nước và phục vụ các mục đích quốc phòng, an ninh, phòng chống thiên tai, giáo dục và lợi ích công cộng. Hàng năm, Ba Lan đều tổ chức các cuộc điều tra hoặc hội nghị lấy ý kiến của cá nhân, tổ chức sử dụng dữ liệu để có hướng phục vụ tốt hơn.

 

2.4. Xây dựng, quản lý và duy trì hạ tầng dữ liệu không gian (SDI)

 

Tổng cục Đo đạc và Bản đồ được giao nhiệm vụ xây dựng, quản lý và duy trì hạ tầng dữ liệu không gian phần lãnh thổ Ba Lan, là hợp phần của hạ tầng dữ liệu không gian của EU, theo các quy định của INSPIRE thông qua Luật Hạ tầng dữ liệu không gian được ban hành năm 2010. Các dữ liệu được kết nối với nhau và có thể truy cập thông qua cổng thông tin địa lý Geoportal.gov.pl.

 

2.5. Cấp Chứng chỉ hành nghể đo đạc và bản đồ cho cá nhân

 

Chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ cho cá nhân do Hội đồng quốc gia trực thuộc Tổng cục Đo đạc và Bản đồ Ba Lan cấp. Đến nay, Ba Lan có hơn 34 000 cá nhân được cấp Chứng chỉ hành nghề.

 

Hiện nay, Chủ tịch Tổng cục Đo đạc và Bản đồ Ba Lan là đại diện của Ba Lan trong INSPIRE của Châu Âu.

 

3. Kết luận

 

Ba Lan là quốc gia có mô hình tổ chức, hoạt động đo đạc và bản đồ hiện đại và phát triển, cơ sở dữ liệu đo đạc và bản đồ của Ba Lan là một trong những nội dung quan trọng nhất của chính quyền điện tử của Ba Lan. Việc nghiên cứu, tham khảo hoạt động đo đạc và bản đồ ở Ba Lan là rất có ý nghĩa trong hoạt động đo đạc và bản đồ của Việt Nam./.

 

NVT